Daikin VRV İç Ünitelerinde Yoğuşma Suyu: Drenaj ve Kot Hesabı

Soğutma yapan cihaz neden su üretir?

İç ünitenin serpantin yüzeyi, üzerinden geçen havanın çiy noktası sıcaklığının altına düştüğünde havadaki su buharının bir bölümü yoğuşur. Bu su drenaj tavasında toplanır ve binanın uygun tahliye noktasına taşınır. Bu nedenle yalnız soğutma kapasitesinin yeterli olması başarılı bir VRV uygulaması için yeterli değildir. Drenaj hattı, askı düzeni, kotlar, yalıtım ve bakım erişimi de projelendirilmelidir.

Daikin VRV ürün ailesinde kaset, kanallı, duvar ve döşeme tipi iç üniteler bulunur. Bunların drenaj çıkışları ve pompa düzenleri aynı değildir. Kullanıcının paylaştığı ECPTR13-200B kataloğu ürün ailelerini tanımak için yararlıdır; montajda ise sipariş edilen tam seri kodunun güncel kılavuzu esas alınır. Eski ve yeni serilerin benzer görünmesi, aynı boru bağlantısına veya kaldırma sınırına sahip olduklarını göstermez.

1. Gizli yükten yaklaşık su debisine

Bir mahal için örnek olarak toplam soğutma yükünün 5,0 kW, duyulur kısmının 3,8 kW hesaplandığını varsayalım. Aradaki 1,2 kW gizli yük, bu basitleştirilmiş örnekte nemin yoğuşturulmasına karşılık gelsin. Yoğuşma gizli ısısını yaklaşık 2.450 kJ/kg alırsak su kütlesel debisi şu şekilde bulunur:

ṁ = Qgizli / hfg = 1,2 / 2.450 = 0,000490 kg/s. Saatlik değer için 3.600 ile çarparız: yaklaşık 1,76 kg/h. Suyun yoğunluğunu yaklaşık 1 kg/L kabul ettiğimizde bu, 1,76 L/h yoğuşma suyudur. Sonuç Daikin cihazına ait beyan edilmiş drenaj debisi değil, varsayımsal mahal yükünden elde edilen öğretici bir tahmindir.

Bu hesapta toplam kapasitenin tamamını gizli yük kabul etmek yanlış olur. Örneğin 5 kW değerini doğrudan 2.450’ye bölmek, nem alma yükünü olduğundan fazla gösterebilir. İç ortam nemi, taze hava miktarı, kapıların açılması ve serpantin çalışma koşulları gizli yükü değiştirir. Tasarımcı, sıcaklık kadar nem koşullarını da tanımlamalıdır.

2. Hava debisi ve nem oranıyla ikinci kontrol

Aynı hesabı hava tarafından kontrol edebiliriz. Kuru hava kütlesel debisinin 0,30 kg/s ve serpantinden geçerken nem oranındaki azalmanın 0,0016 kg su/kg kuru hava olduğunu varsayalım. Yoğuşan su 0,30 × 0,0016 × 3.600 = 1,73 kg/h çıkar. İlk örneğe yakın bir sonuç elde edilir; küçük fark yuvarlamadan ve seçilen varsayımlardan kaynaklanır.

Nem oranı bağıl nem yüzdesiyle aynı büyüklük değildir. “%60’tan %50’ye düştü” ifadesini 0,10 kg/kg olarak kullanamayız. Önce sıcaklık, bağıl nem ve atmosfer basıncından psikrometrik nem oranı bulunmalıdır. Kuru hava kütlesel debisi ile toplam nemli hava debisini gelişigüzel birbirine eşitlemek de hata oluşturur.

3. Drenaj hattında kot hesabı

Yatay izdüşümü 8 m olan bir hatta yalnız örnek hesap için %1 aşağı eğim kabul edelim. Gerekli düşey fark 8 × 0,01 = 0,08 m = 80 mm olur. Hat başlangıcı ile tahliye noktası arasında bu düşüşe ek olarak borunun dış çapı, yalıtımı, askıları ve diğer tesisatlarla mesafesi için de yer gerekir. %1 burada genel bir montaj talimatı değildir; seçilen iç ünitenin kılavuzundaki eğim şartı ayrıca uygulanır.

Tavan içinde yalnız 50 mm düşüş bulunuyorsa, bu örnekte 80 mm isteyen güzergâhı aynı haliyle yapmak doğru değildir. Güzergâh kısaltılabilir, tahliye noktası değiştirilebilir veya üreticinin izin verdiği pompalı çözüm değerlendirilebilir. Boruda yerel sarkma oluşması, iki uç arasındaki toplam kot farkı yeterli olsa bile su cebi oluşturabilir. Askı aralığı ve yerel eğim sahada kontrol edilir.

4. Pompa kaldırma yüksekliği neyi anlatır?

Daikin’in resmî FXCQ-A ürün sayfası, standart drenaj pompası için 580 mm kaldırma bilgisini verir. Bu değer bütün Daikin VRV iç ünitelerinin ortak sınırı değildir. Ayrıca 580 mm’nin hangi referans noktasından ölçüldüğü, yükseltme borusunun konumu ve sonrasındaki hat düzeni ilgili montaj çiziminden okunmalıdır. Tavan döşemesinden ölçülen rastgele bir mesafeyi bu sayı ile karşılaştırmak yeterli olmaz.

Örneğin üretici çizimindeki referanstan itibaren gerekli yükseliş 450 mm hesaplandıysa, 580 − 450 = 130 mm geometrik fark bulunur. Bu fark bir “serbest kullanım payı” veya bütün güzergâhın uygunluğu anlamına gelmez. Pompa bağlantı ayrıntısı, izin verilen yatay mesafe ve çıkış sonrası düşüş ayrı şartlardır. Pompa arızası halinde taşma davranışı ve erişim de değerlendirilmelidir. Ürün kodu doğrulanmadan farklı serinin pompa yüksekliği kullanılmaz.

5. Ortak drenaj kolektörü nasıl değerlendirilir?

Her biri örnekteki gibi 1,76 L/h üreten dört iç ünitenin aynı anda çalışması halinde basit toplam 7,04 L/h olur. Fakat yalnız bu debiden kolektör çapı seçilmez. Hat eğimi, boru iç çapı, doluluk oranı, bağlantı şekli, pompalı cihazların aralıklı boşaltması ve bakım sırasında kirlenme ihtimali birlikte ele alınır. Ortalama saatlik debi, pompanın kısa süreli boşaltma debisinden farklıdır.

Drenajı kullanım suyu basınçlı tesisatı gibi tamamen dolu akış varsayarak boyutlandırmak doğru sonuç vermeyebilir. Yerçekimi hattında hava hareketi ve kısmi doluluk önemlidir. Ters eğim, dar dirsekler ve bakım erişimi olmayan bağlantılar düşük debide bile sorun yaratabilir. Sifon gerekip gerekmediği ve geometrisi, özellikle negatif basınçlı kanallı ünitelerde cihaz talimatına bağlıdır. Her modele gelişigüzel aynı sifonu eklemek de, tüm sifonları kaldırmak da doğru yaklaşım değildir.

6. Boru dış yüzeyindeki terleme ayrı bir konudur

Tavanda görülen su her zaman drenaj tavasından taşan su değildir. Soğuk boru yüzeyi ortamın çiy noktasının altında kaldığında borunun dış yüzeyinde de yoğuşma oluşabilir. Bu nedenle yalnız boru birleşimini sızdırmaz yapmak yeterli olmayabilir; uygun yalıtım ve buhar geçişine karşı süreklilik gerekir. Ek yerlerindeki açıklıklar, vana ve bağlantı çevresindeki kesintiler de kontrol edilir.

Yalıtım kalınlığı ortam sıcaklığına, neme, boru sıcaklığına ve malzemenin özelliklerine göre belirlenir. Bu yazıdaki su debisi hesabından yalıtım kalınlığı çıkarılamaz. Şaft, asma tavan ve dış ortama yakın bölgeler farklı çevre koşullarına sahip olabilir.

Devreye alma ve teslim kontrolü

İç ünitenin montaj kılavuzundaki su testi uygulanmalı; tahliyenin gerçekleştiği, bağlantıların sızdırmadığı ve hattın geri su basmadığı görülmelidir. Yalnız cihazın soğuk hava üflemesi drenaj kabul testi değildir. Pompa ve seviye kontrolü bulunan modellerde ilgili çalışma ve arıza senaryosu yetkili teknik personel tarafından doğrulanır. Test miktarı ve yöntemi model kılavuzundan alınır; elektronik bölümlere su dökülmez.

Teslim dosyasında cihaz kodu, drenaj güzergâhı, tahliye noktası ve bakım erişimi kaydedilmelidir. Sonradan tavan değişikliği yapılması halinde hattın sıkışmadığı veya ters eğime düşmediği tekrar kontrol edilir. Bakım programında tava, filtre ve tahliye hattının durumu birlikte değerlendirilir. VRV devreye alma ve teslim rehberimiz bu kontrolü sistem bütünü içinde ele alır.

Projeye uygun Daikin çözümü

Mekan İklimlendirme, VRV için yalnız proje bazlı keşif ve fiyat teklifi sunar; tekli ürün alımı yapılmaz. Doğru iç ünite seçimi için ısı yükü kadar tavan yüksekliği, drenaj kotu, ses beklentisi ve servis erişimi de paylaşılmalıdır. VRV ürün ailelerini inceleyebilir veya projeniz için keşif talebi oluşturabilirsiniz.

Kaynaklar ve kapsam

Daikin’in FXCQ-A resmî ürün sayfası ve FXFQ-A ürün ve doküman sayfası 6 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Eski ECPTR13-200B kataloğu ürün ailesi referansı olarak kullanılmış, dosya yayımlanmamıştır. Hesaplar açıklama amaçlı varsayımlardır; gerçek bir proje veya montaj onayı yerine geçmez. Tam modelin kurulum kılavuzu esas alınır.